Neem niets als vanzelfsprekend aan

Ga er tijdens het schrijven nooit van uit dat iedere lezer precies weet wat u weet. U kunt uw onderwerp uitstekend kennen, maar uw lezers hebben niet allemaal dezelfde kennis.

Leg het begrijpelijk uit

Neem sciencefiction als voorbeeld. Voor u kan een flux capacitor een volkomen vanzelfsprekend begrip zijn. Niet iedere lezer weet meteen wat ermee wordt bedoeld.

Beschrijf het eerst als een apparaat waarmee iemand door de tijd kan reizen en vrijwel iedere lezer begrijpt het idee. Daarna kunt u de technische term gebruiken zonder iemand kwijt te raken.

Hetzelfde principe geldt voor ieder onderwerp.

Ieder genre heeft zijn eigen taal

Sommige lezers lezen van alles. Andere blijven jarenlang trouw aan één genre en raken daardoor vertrouwd met de taal, terminologie en conventies die daarbij horen.

Een lezer van misdaadromans begrijpt misschien direct wat DNA-profielen, luminol of chain of custody betekenen. Een lezer van juridische thrillers herkent termen als voir dire of amicus brief. Sciencefictionlezers komen begrippen als ansatz, de Kardashev-schaal, wormgaten en singulariteiten tegen zonder daar nog bij stil te staan.

Dat betekent niet dat iedere lezer ze begrijpt.

Schrijf ook voor de nieuwe lezer

Als u voor een bepaald genre schrijft, is het verleidelijk om aan te nemen dat uw lezers de gebruikelijke termen al kennen.

Veel lezers zullen dat inderdaad doen. Sommige niet.

Schrijvers krijgen vaak het advies om niet alles uit te leggen. Dat is meestal goed advies. Maar een korte verduidelijking kan het verschil maken tussen iemand meenemen in het verhaal en die lezer al op de eerste pagina achterlaten.

U hoeft geen woordenboek te schrijven

Het antwoord is niet om iedere vakterm uitgebreid te verklaren. Overmatige uitleg kan net zo hinderlijk zijn als te weinig uitleg.

Geef de lezer genoeg informatie om te begrijpen wat er gebeurt en laat de rest door het verhaal duidelijk worden.

Een goede uitleg hoeft vaak maar uit een paar woorden te bestaan.

Lees alsof u het genre niet kent

Lees een passage opnieuw alsof u voor het eerst een boek in dit genre openslaat.

Begrijpt u genoeg om het verhaal te volgen zonder eerst iets op te zoeken? Is duidelijk waarom een term belangrijk is? Kunt u uit de context afleiden wat ermee wordt bedoeld?

Als het antwoord nee is, heeft de lezer waarschijnlijk iets meer hulp nodig.

Laat kennis de lezer niet buitensluiten

Een schrijver kent het verhaal van binnenuit. De lezer komt er voor het eerst binnen.

U hoeft niet alles uit te leggen, maar u moet wel genoeg geven om de deur open te houden.

Neem daarom niets als vanzelfsprekend aan. Geef de lezer precies genoeg informatie om verder te kunnen en laat het verhaal de rest doen.