Weten wat u weg kunt laten
Goed schrijven betekent niet dat u alles opschrijft wat u weet. Het betekent dat u weet wat uw lezers nodig hebben en dat u de rest met vertrouwen kunt weglaten.
Kennis en relevantie
Een schrijver weet vrijwel altijd meer over het verhaal dan uiteindelijk op de pagina terechtkomt. U kent de personages, hun verleden, de omgeving, de geschiedenis en misschien jarenlang onderzoek dat aan het manuscript voorafging.
De verleiding is groot om die kennis ook te gebruiken. U heeft er tenslotte tijd aan besteed. Maar informatie verdient niet automatisch een plaats in een roman omdat u moeite heeft gedaan om haar te vinden.
De vraag is of de lezer haar nodig heeft.
Context is alles
Als u een geschiedenis van middeleeuwse kastelen schrijft, verwachten lezers uitgebreide informatie over hun bouw, ontwikkeling en functie. Als uw roman zich toevallig in een kasteel afspeelt, ligt dat anders.
De lezer heeft genoeg nodig om de omgeving te kunnen zien en om alles te begrijpen wat invloed heeft op het verhaal. Een zorgvuldig onderzocht detail dat daar niets aan toevoegt, hoeft niet alleen daarom in de roman terecht te komen.
Een personage heeft ook een verleden buiten het boek
Hetzelfde geldt voor personages. U kunt precies weten waar iemand naar school ging, hoe de relatie met zijn ouders was en waarom hij op zijn twintigste een bepaalde beslissing nam.
Die kennis kan belangrijk zijn voor u als schrijver omdat zij bepaalt hoe het personage denkt en handelt. Dat betekent niet dat de lezer al die achtergrondinformatie rechtstreeks moet krijgen.
Soms is het genoeg dat de gevolgen ervan zichtbaar zijn in wat het personage doet.
Laat onderzoek geen verhaal worden
Onderzoek kan een roman geloofwaardig maken. Het kan ook zichtbaar worden op de verkeerde manier.
Wanneer een historische, technische of specialistische uitleg vooral in de tekst staat omdat u de informatie heeft gevonden, kan het verhaal tot stilstand komen terwijl de schrijver zijn onderzoek laat zien.
Gebruik wat het verhaal nodig heeft. De rest van het onderzoek heeft zijn werk al gedaan door u in staat te stellen overtuigend te schrijven.
Een eenvoudige test
Haal een passage tijdelijk weg en lees het gedeelte opnieuw.
Werkt de scène nog steeds? Begrijpt u nog wat er gebeurt? Verandert er niets aan het personage, de spanning, de sfeer of de informatie die de lezer nodig heeft?
Dan was die passage misschien niet nodig.
Ontstaat er een gat, verliest een gebeurtenis haar betekenis of wordt het gedrag van een personage onbegrijpelijk, dan hoort de informatie er waarschijnlijk wel in.
Let op waar u zelf begint te bladeren
Er is nog een nuttige test. Kijk naar uw eigen leesgedrag.
Wanneer u bij een boek merkt dat u een beschrijving vluchtig doorleest om weer bij het verhaal te komen, weet u precies wat er gebeurt. De schrijver wil u iets vertellen dat u op dat moment minder belangrijk vindt dan wat er vervolgens gebeurt.
Uw eigen lezers kunnen hetzelfde doen.
Niet alles wat u weet hoeft in het boek
Veel van wat een schrijver weet, blijft uiteindelijk buiten het manuscript. Dat maakt het onderzoek, de voorbereiding of de kennis niet overbodig.
Het betekent alleen dat u onderscheid maakt tussen wat u nodig had om het verhaal te schrijven en wat de lezer nodig heeft om het verhaal te lezen.
