Ga nergens van uit

Ga er tijdens het schrijven nooit van uit dat iedere lezer dezelfde kennis heeft als u. Misschien bent u een expert in uw vakgebied, maar uw lezers zijn dat lang niet allemaal.

Spreek gewone taal

Neem sciencefiction als voorbeeld. Voor u is een flux capacitor misschien een volkomen vanzelfsprekende term, maar veel lezers hebben geen idee wat dat precies is. Beschrijft u hem echter als een apparaat waarmee iemand door de tijd kan reizen, dan begrijpt vrijwel iedereen onmiddellijk het idee.

Zodra de lezer het concept begrijpt, kunt u zonder problemen ook de technische term gebruiken. Datzelfde principe geldt voor vrijwel ieder onderwerp.

Elk genre heeft zijn eigen taal

Sommige lezers lezen werkelijk alles. Zelf lees ik met evenveel plezier de sciencefiction van Iain M. Banks als de romans van Charles Dickens, en vrijwel alles wat daartussen ligt. Veel andere lezers blijven echter trouw aan één genre en raken daardoor vertrouwd met de taal, terminologie en conventies die daarbij horen.

Een liefhebber van misdaadromans begrijpt begrippen als DNA-profielen, luminol of de bewijsketen zonder uitleg. Lezers van juridische thrillers herkennen termen als voir dire of amicus brief. Sciencefictionliefhebbers lezen moeiteloos over een ansatz, de Kardashev-schaal, wormgaten of singulariteiten.

Dat betekent nog niet dat iedere lezer deze begrippen kent.

Schrijf ook voor nieuwe lezers

Schrijft u voor een sciencefictionpubliek, dan is het verleidelijk te denken dat iedere lezer weet wat een ansatz is of waarom de Kardashev-schaal belangrijk is. Veel lezers weten dat inderdaad.

Maar lang niet allemaal.

Schrijvers krijgen vaak het advies om niet alles uit te leggen. Meestal is dat uitstekend advies. Toch zijn er momenten waarop een korte uitleg precies genoeg is om een nieuwe lezer mee te nemen in het verhaal, zonder het tempo te vertragen.

Dat evenwicht vinden is niet eenvoudig. Lees uw tekst daarom nog eens terug alsof u voor het eerst een sciencefictionroman openslaat. Zou u alles begrijpen zonder iets op te zoeken? Zo niet, dan heeft uw lezer waarschijnlijk iets meer houvast nodig.

Tot slot

Lezers vinden het leuk om iets nieuws te leren. Wat zij niet prettig vinden, is het gevoel dat zij buitengesloten worden.

Ga daarom nooit uit van voorkennis. Geef uw lezers voldoende informatie om de bladzijde om te slaan, en zij volgen uw verhaal met plezier.