Verlies de rode draad niet

Elke tekst heeft een bestemming. Of je nu een roman, een zakelijke brief, een rapport of een handleiding schrijft, je lezer verwacht dat je hem van begin tot eind begeleidt zonder het doel van je tekst uit het oog te verliezen.

Wanneer goede ideeën afleiden

Er zijn maar weinig schrijvers die bewust van hun onderwerp afdwalen. Er komt een nieuwe gedachte op. Die doet hen aan iets anders denken, wat weer tot een volgend idee leidt, en daarna nog een. Voor je het weet vertellen ze een verhaal binnen een verhaal of leggen ze details uit die op dat moment interessant leken.

Het probleem is dat de lezer nog steeds op het oorspronkelijke punt wacht. Schrijvers weten waar ze naartoe willen. Lezers kennen alleen het pad dat hun wordt getoond.

Verschillende teksten, verschillende vrijheid

Niet elk soort tekst biedt dezelfde vrijheid. Een roman kan af en toe van de hoofdlijn afwijken om een personage verder uit te werken, sfeer te creëren of iets te onthullen dat later belangrijk wordt. Lezers accepteren dit meestal, omdat ze verwachten dat fictie wat ruimte krijgt.

Zakelijke brieven, rapporten, scripties, handleidingen, cv's en instructies zijn anders. Ze bestaan om informatie duidelijk en efficiënt over te brengen. Lezers zoeken antwoorden, geen omwegen. Hoe formeler het document, hoe belangrijker het is om bij de kern te blijven.

Er is niet veel voor nodig

Een zijspoor hoeft geen hele pagina te duren voordat het een probleem wordt. Soms is één zin al genoeg om de gedachtegang van de lezer te onderbreken. In plaats van zich op je boodschap te concentreren, vraagt de lezer zich af waarom die informatie daar staat.

Elke onderbreking vraagt iets meer inspanning van de lezer. Bij genoeg onderbrekingen zullen veel lezers gewoon stoppen met lezen.

Op koers blijven

Een van de eenvoudigste manieren om de rode draad niet kwijt te raken, is om voordat je verder schrijft een stukje terug te lezen. Zo weet je weer waar je lezer zich bevindt en kun je het onderwerp op een natuurlijke manier vervolgen.

Stel je voor dat je oogkleppen draagt. Aan beide kanten zullen interessante ideeën opduiken, maar niet elk idee hoort thuis in de tekst waaraan je werkt.

Komt er een nieuwe gedachte op, noteer die dan en ga verder. Wanneer je het gedeelte hebt afgerond, kun je bepalen of het idee versterkt wat je al hebt geschreven, iets vervangt, vanzelfsprekend in de bespreking past of een eigen artikel verdient.

Tot slot

Elke zin moet de lezer een stukje dichter bij de bestemming brengen.

Als een interessant feit, verhaal of uitleg die reis onderbreekt, vraag jezelf dan af of het daar werkelijk thuishoort. Zo ja, laat het staan. Zo niet, bewaar het voor een andere keer.

Een goed idee is nooit verspild. Het heeft alleen de juiste plek nodig.