Return to The Athenaeum

Raak de draad niet kwijt

Elk stuk tekst heeft een bestemming. Of u nu een roman, een zakelijke brief, een rapport of een handleiding schrijft, uw lezer verwacht dat u hem van begin tot eind begeleidt zonder het doel uit het oog te verliezen.

Wanneer goede ideeën afleiden

Vrijwel geen enkele schrijver dwaalt bewust van het onderwerp af. Er komt een nieuwe gedachte op, die weer aan iets anders doet denken, waarna er nog een idee volgt. Voor u het weet vertelt u een verhaal binnen een verhaal of legt u iets uit dat op dat moment interessant leek.

Het probleem is dat de lezer nog steeds wacht op het oorspronkelijke punt. De schrijver weet waar hij naartoe wil. De lezer kent alleen de weg die hem wordt gewezen.

Niet elke tekst biedt dezelfde vrijheid

Niet iedere vorm van schrijven laat evenveel ruimte voor zijpaden. Een roman kan af en toe van het hoofdverhaal afwijken om een personage verder uit te werken, sfeer op te bouwen of later iets duidelijk te maken. Lezers accepteren dat omdat zij verwachten dat fictie wat meer ruimte krijgt.

Bij zakelijke brieven, rapporten, scripties, handleidingen, cv's en instructies ligt dat anders. Die zijn geschreven om informatie duidelijk en efficiënt over te brengen. De lezer zoekt antwoorden, geen omwegen. Hoe formeler de tekst, hoe belangrijker het is om bij het onderwerp te blijven.

Er is niet veel voor nodig

Een uitweiding hoeft geen hele pagina te beslaan om een probleem te worden. Soms is één overbodige zin al voldoende om de aandacht van de lezer te onderbreken. In plaats van uw verhaal te volgen, vraagt de lezer zich af waarom die informatie daar staat.

Elke onderbreking vraagt iets extra's van de lezer. Gebeurt dat te vaak, dan haken veel mensen eenvoudig af.

Een lezer zou zich nooit hoeven af te vragen: "Waarom heeft niemand gezegd dat dit eruit kon?"

Op koers blijven

Een van de eenvoudigste manieren om de draad niet kwijt te raken, is om vóór u verder schrijft eerst een stukje terug te lezen. Zo herinnert u zichzelf waar uw lezer zich bevindt en kunt u het onderwerp op een natuurlijke manier verder ontwikkelen.

Stel u voor dat u oogkleppen draagt. Onderweg komt u allerlei interessante ideeën tegen, maar niet ieder idee hoort thuis in de tekst die u op dat moment schrijft.

Komt er een nieuw idee in u op, maak er dan een notitie van en schrijf eerst verder. Als u klaar bent met het onderdeel waaraan u werkte, kunt u beslissen of het nieuwe idee uw tekst sterker maakt, beter past dan wat er al staat, ergens anders logisch kan worden toegevoegd of misschien wel een eigen artikel verdient.

Tot slot

Elke zin zou de lezer een stap dichter bij het einddoel moeten brengen.

Als een interessant verhaal, een leuk feit of een extra uitleg die reis onderbreekt, vraag uzelf dan af of het echt op die plaats thuishoort. Zo niet, bewaar het dan voor later.

Een goed idee gaat nooit verloren. Het heeft alleen een goed thuis nodig.